Duurzaamheidskompas

Door Milou Wijsbeck

Het woord duurzaamheid wordt alom gebruikt, maar wat kan het nu betekenen in relatie tot de gebouwde omgeving? Duurzaamheid is meer dan het plaatsen van een zonnepaneel. Een ‘groen’ gebouw is niet alleen een energiezuinig maar ook een leefbaar en aantrekkelijk gebouw. Met groene gebouwen bedoelen we geen geheel begroeide gebouwen of kantoren waar bomen uit hangen.

Het is de taak van de architect om een gebouw neer te zetten met een zo laag mogelijke milieubelasting. De milieubelasting van een gebouw omvat alle schadelijke gevolgen voor het milieu veroorzaakt door de winning van de materialen, de totstandkoming van het gebouw, de gebruiksfase, de sloop en hergebruik van vrijgekomen elementen of materialen. Dit streven kan bereikt worden door bijvoorbeeld hergebruikte grondstoffen toe te passen en recyclebare materialen te kiezen.

Een duurzaam gebouw is ook prettig om in te werken, wonen of recreëren. Bij een duurzaam gebouw wordt niet direct gedacht aan het belang van een gezond binnenklimaat. Nu er steeds beter geïsoleerd wordt en gestreefd wordt naar een zeer tochtdicht gebouw, is het van groot belang het binnenklimaat sterk in de gaten te houden om het zogenaamde ‘sick building’ syndroom te voorkomen. Een ‘sick building’ ontstaat wanneer er, om warmteverlies tegen te gaan, een geheel tochtdicht gebouw wordt neergezet en het binnenklimaat uit het oog verloren wordt. De kwaliteit van het binnenklimaat en in sterkere mate de mogelijkheid dit individueel te beïnvloeden helpt ongezonde situaties te voorkomen. Een ‘ziek’ gebouw zal al snel leeg komen te staan, en dit is verre van duurzaam.

De architect draagt zorg voor de kwaliteit van het binnenklimaat en het welzijn van de gebruiker. Zo is een ventilatiesysteem met aanwezigheidsdetectie een manier om een prettig klimaat te creëren wanneer er gebruikers aanwezig zijn en het systeem op een lager niveau te laten draaien wanneer niemand zich in de ruimte bevindt om zo energie te sparen. Ook is het vaak wenselijk de temperatuur, luchtverversing en zonwering individueel te kunnen regelen per werkplek. Dit geeft de gebruiker de mogelijkheid de werkplek te verpersoonlijken.

Als particulier kun je heel wat doen om een bestaande woning te verduurzamen. Ten eerste is een goede warmte-isolatie van belang. Een ongeïsoleerd dak zorgt voor het grootste energieverlies. Met de huidige productontwikkelingen is het mogelijk binnen een geringe dikte aan de binnenzijde na te isoleren. Een goede isolatie betekent een forse energiebesparing maar het betekent ook ventileren! De overige benodigde energie kan worden opgewekt doormiddel van duurzame bronnen als zon, water, wind en aarde. Wanneer het grote inpassingen betreffen is het verstandig een architectenbureau te raadplegen voor een advies op maat.
Milou Wijsbeck is Hbo-student Bouwkunde en studeert momenteel af bij Molenaar & Bol & van Dillen Architecten (www.mbvda,nl). Haar afstudeeropdracht is onder meer gericht op duurzaam ontwerpen. In augustus start Milou aan de Academie van Bouwkunst.